Ode aan de boom en het bos

Vandaag, 21 maart 2020, is de “International Day of Forest”. Dat is vlak na de afgelopen woensdag afgelaste Nationale Boomplantdag. Reden genoeg om stil te staan bij een aantal “weetjes en watjes” van de bomen in de Goudse Hout. Weet u al wat windworpgaten, stobben, knotten en postzegelbosjes zijn? Of waarom de Groenalliantie wilde kappen voor zichtlijnen en wat bomen aan een lijntje zijn?

Bomen bergen mysterieuze krachten in zich. Dat lees je in vele kinderverhalen, maar ook bij Tolkien komen de bomen, de Enten, in opstand tegen het kwaad (In de ban van de Ring). Of kent u nog het spannende hoorspel waarin de Triffids het opnemen tegen vernielzuchtige mensen? Voordat we gaan bomen knuffelen, valt er ook veel gewoons over bomen te vertellen.

Wat zijn windworpgaten?

Windworpgat

In de Goudse Hout zult u op steeds meer plaatsen zien dat omgewaaide bomen niet meer compleet opgeruimd worden. Sterker nog: Staatsbosbeheer kiest er tegenwoordig voor de stammen te laten staan en het gat dat de kluit trekt te laten voor wat het is. Uiteraard binnen de grenzen van veiligheid. Daar ontstaat dan een microklimaat dat zeer geschikt is voor bijzondere mossen. Zulke windworpgaten zijn het volgen waard vanuit een oogpunt van biodiversiteit.

Dode boom: 10x zo biodivers!

Dode bomen: soortenrijkdom stijgt met factor 10!

Bomen in de Goudse Hout hebben een levenscyclus van soms wel tot meer dan 100 jaar. Op de oude camping, in het Noordoosten van de Goudse Hout, staat zo’n dode boom. Als je daar gaat kijken dan zul je zien hoeveel vogels, insecten en andere flora en fauna de rijkdom van zoveel opgeslagen CO2 weten te gebruiken voor hun eigen levenscyclus. Onderzoek heeft opgeleverd dat bij zulke dode bomen het aantal soorten vertienvoudigd ten opzichte van de tijd dat de boom nog leefde. We kunnen leren om van dode bomen te genieten.

Postzegelbosjes en postzegelboom

In het centrum Den Haag staat een boom waaronder vroeger postzegelverzamelaars hun postzegels ruilden. De gigantische boom is in kaart gebracht voor zijn bijdrage aan het Haagse stadsmilieu. Je moet denken aan de opvang van stadsstof, het invangen van CO2, het dempen van extreme temperaturen, het reguleren van het vocht in de lucht en in de grond. In Amerika is een app ontwikkeld “iTree”. Deze app helpt je de economische waarde van afzonderlijke bomen en van een heel bos in kaart te brengen. Hier lees je er meer over>>>. Vorig jaar is ook ontdekt dat de best CO2 bindende bosjes de zogenaamde postzegelbosjes zijn: bosjes met een oppervlakte van zo’n 20×20 meter. Deze bosjes zijn ook heel belangrijk als rust- of vluchtplek voor insecten en vogels.

Bomen op zichtlijnen

Langs de Goudse Houtsingel staat een imposante, dubbele rij populieren. Deze zijn zo’n 50 – 60 jaar oud. De vraag is hoe lang en/of tot wanneer deze bomen kunnen blijven staan. Daar laat Staatsbosbeheer nu onderzoek naar doen. Met in ons achterhoofd het belang van dode bomen en met voor ogen het belang van een prachtige Houtsingel langs de gelijknamige uitvalsweg van Gouda: laten we zuinig zijn met het kappen van deze prachtige zichtbomen. Tot dat inzicht kwam ook de Groenalliantie nadat zij een kapvergunning hadden gevraagd voor de vijf bomen bij de ingang naar het parkeerterrein bij Excelsior. Reden voor het verzoek was: een goed zicht op de Goudse Hout bij de ingang. De Vrienden van de Goudse Hout dachten dat deze bomen juist “hét zicht” op de Goudse Hout zijn. Na het bezwaarschrift van de Vrienden, kwam ook de Groenalliantie tot dit inzicht. Toch kwamen de Vrienden er achter dat langs het Kale Jonkerpad, vlakbij de kruising met het Spaanse Ruiterpad, zomaar een paar bomen tot de grond toe waren afgezaagd. De resten daarvan zie je hieronder.

Stobben en knotten

Wandelend en fietsend door de Goudse Hout, ziet u op verschillende plekken stobben en knotten. Knotten (van elzen of essen, maar in dit gebied vaker van wilgen) staan vaak langs waterkanten. Er komen heel oude knotwilgen voor in de Goudse Hout. Wilgen komen van nature niet voor in onze veengebieden (wilgen komen van nature voor langs ijsrivieren, want die bieden in het voorjaar een goed zaaibed). De introductie van de wilg stamt uit midden 19e eeuw toen boeren het landbouwkundig advies kregen om wilgen te poten langs hun percelen. Dat leverde het zogenaamde ‘geriefhout’ dat goed bruikbaar is voor allerlei doeleinden op de boerderij (manden vlechten, heggen vlechten, etc.). In tegenstelling tot knotten, die op ongeveer 2 meter hoogte elke twee tot vier jaar worden afgezaagd, worden stobben regelmatig op kniehoogte afgezaagd, Deze stobben vind je vaak op de wat nattere velden die toch niet zo bruikbaar zijn/waren voor de landbouw of veeteelt.

Bosranden en “bomen aan een lijntje”

De essentakziekte heeft hele percelen in de Goudse Hout aangetast. De meeste zieke essen zijn in 2019 en begin 2020 gekapt en afgevoerd. Deze kaalslag was ook een kans voor verrijking van de bosschages. Staatsbosbeheer heeft gekozen voor het ontwikkelen van echte bosranden: centraal daarin een variatie aan bomen die hier thuis horen met een mantel van kleinere bomen en een zoom van struiken. De lijst van geplante soorten vind je door hier te klikken>>> Maar langs de paden staan ook traditionele rijtjes berken: elke berk bevestigd aan een paaltje, dus eigenlijk bomen op en aan een lijntje. Tenslotte gaat de Groenalliantie in de 2e fase van de kwaliteitsimpuls veel bosranden aanleggen aan de randen van de Goudse Hout. Dat beperkt de zichtlijnen op bebouwing rond de Gouds Hout. En vergroot de beleving in een natuurgebied te zijn. Maar vooral zijn deze ‘eindbossen’ soortenrijkdom vergrotend! Onderstaand kaartje laat zien waar deze bosranden komen.

Veel nieuwe bosjes aan de rand Goudse Hout na fase 2 (2020)

 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *